Brütten Nete Maaş Hesaplama 2026: Adım Adım Rehber
Brütten nete maaş nasıl hesaplanır? SGK işçi primi %14, işsizlik %1, gelir vergisi dilimleri ve damga vergisi kesintileriyle 2026 net maaş hesaplama; asgari ücret istisnası ve örnek hesaplamayla adım adım rehber.
Önemli Uyarı: Bu rehberdeki oranlar ve örnek hesaplamalar, yürürlükteki mevzuata göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Gelir vergisi dilimleri, asgari ücret tutarları, prim tavanı, asgari geçim/istisna uygulamaları ve damga vergisi oranı değişebilir; ayrıca çalışanın kümülatif vergi matrahı ve özel durumları sonucu etkiler. Somut bir bordro hesabı için yetkili bir mali müşavire başvurun. Bu içerik resmi/hukuki tavsiye yerine geçmez.
Bir iş teklifinde konuşulan rakam çoğu zaman brüt maaştır; çalışanın eline geçen ise net maaştır. Aradaki farkı, brüt ücretten yapılan yasal kesintiler oluşturur: SGK işçi primi, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi. Bu kesintiler doğru hesaplanmadığında hem çalışan beklentisi şaşar hem de bordroda hata doğar. Bu rehberde 2026 yılı itibarıyla brütten nete geçişin her adımını, hangi oranların uygulandığını ve doğrulanmış asgari ücret rakamı üzerinden bir örnek hesaplamayı açıklıyoruz. Hesabınızı hızlıca doğrulamak için sayfa sonundaki Brüt-Net Maaş Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Brütten Nete Giderken Hangi Kesintiler Yapılır?
Brüt ücretten nete inerken sırasıyla şu kalemler düşülür:
- SGK işçi primi (%14): Sosyal sigorta primi işçi payı, prime esas kazanç üzerinden kesilir.
- İşsizlik sigortası primi işçi payı (%1): İşsizlik sigortası fonuna işçi katkısı.
- Gelir vergisi: Kalan matrah üzerinden, çalışanın yıllık kümülatif matrahına göre artan oranlı tarifeyle hesaplanır.
- Damga vergisi: Brüt ücret üzerinden binde 7,59 oranında.
Bunların bir kısmı için asgari ücret istisnası devreye girer (aşağıda ayrıntılı açıklanmıştır). Bu kalemler düşüldükten sonra kalan tutar net maaştır.
Kritik kavram – kümülatif matrah: Gelir vergisi, her ay sıfırdan değil, yıl başından itibaren biriken (kümülatif) vergi matrahı üzerinden hesaplanır. Bu nedenle aynı brüt maaş, yılın ilk aylarında daha düşük, vergi dilimi yükseldikçe ilerleyen aylarda daha yüksek vergi kesintisine yol açar. Yani brütü sabit bir çalışanın neti yıl içinde kademeli olarak düşebilir.
SGK ve İşsizlik Sigortası Primleri
Çalışan tarafından ödenen sosyal güvenlik kesintileri iki kalemdir:
- SGK işçi primi: %14
- İşsizlik sigortası işçi payı: %1
Bu iki kalem toplamda brütün %15’ini oluşturur ve prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. (İşveren ayrıca kendi payına düşen primleri öder; bunlar çalışanın netini değil, işverene maliyeti etkiler — aşağıda ele alıyoruz.)
Prime esas kazancın kanunla belirlenmiş bir tavanı vardır; bu tavanın üzerindeki kazanç kısmından prim kesilmez. Yüksek ücretlerde tavan etkisi devreye girdiğinden, prim hesabını yaparken güncel tavan tutarını dikkate almak gerekir.
Gelir Vergisi: 2026 Dilimleri ve Asgari Ücret İstisnası
SGK ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan tutar gelir vergisi matrahıdır. Bu matrah, çalışanın yıl içinde biriken matrahına eklenerek artan oranlı tarifeye göre vergilendirilir.
2026 Gelir Vergisi Tarifesi (Ücret Gelirleri)
Ücret gelirleri için 2026 yılında uygulanan gelir vergisi dilimleri şöyledir:
| Yıllık Kümülatif Matrah | Vergi Oranı |
|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | %15 |
| 190.000 TL – 400.000 TL arası | %20 |
| 400.000 TL – 1.500.000 TL arası | %27 |
| 1.500.000 TL – 5.300.000 TL arası | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
Tablodaki oranlar dilim dilim uygulanır: örneğin matrahın ilk 190.000 TL’lik kısmı %15, onu aşan ve 400.000 TL’ye kadar olan kısmı %20 ile vergilenir. (Ücret dışı gelirlerde üçüncü dilimin üst sınırı farklıdır; bu rehber ücret gelirini esas alır.)
Asgari Ücret İstisnası
2022’den bu yana yürürlükte olan düzenleme (7349 sayılı Kanun) gereği, asgari ücrete isabet eden tutar gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır. Pratik etkisi şudur:
- Asgari ücret düzeyindeki bir çalışandan gelir vergisi ve damga vergisi kesilmez.
- Asgari ücretin üzerinde maaş alan çalışanlarda da, asgari ücrete karşılık gelen kısım kadar gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanır; vergi yalnızca bu istisnayı aşan kısım için hesaplanır.
Bu istisna, net maaş hesabında doğrudan etkili olduğundan, asgari ücret üzeri ücretlerde de mutlaka dikkate alınmalıdır.
Damga Vergisi
Ücret ödemeleri damga vergisine tabidir ve oran binde 7,59’dur. Damga vergisi, prim kesintilerinden önceki brüt ücret üzerinden hesaplanır. Ancak gelir vergisinde olduğu gibi, asgari ücrete isabet eden kısım damga vergisinden de istisnadır; dolayısıyla asgari ücretli çalışanda damga vergisi de sıfırdır.
2026 Asgari Ücret Üzerinden Adım Adım Örnek Hesaplama
Doğrulanmış 2026 asgari ücret rakamlarıyla, brütten nete geçişin nasıl işlediğini somut görelim. Asgari ücretli çalışanda gelir vergisi ve damga vergisi istisna olduğu için, kesintiler yalnızca SGK ve işsizlik priminden ibarettir:
Veriler (2026 asgari ücret):
- Brüt ücret: 33.030,00 TL
Adım 1 — SGK işçi primi (%14):
33.030,00 × %14 = 4.624,20 TL
Adım 2 — İşsizlik sigortası işçi payı (%1):
33.030,00 × %1 = 330,30 TL
Adım 3 — Gelir vergisi:
Asgari ücret istisnası nedeniyle = 0,00 TL
Adım 4 — Damga vergisi:
Asgari ücret istisnası nedeniyle = 0,00 TL
Toplam kesinti:
4.624,20 + 330,30 = 4.954,50 TL
Net ücret:
33.030,00 − 4.954,50 = 28.075,50 TL
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Brüt ücret | 33.030,00 |
| SGK işçi primi (%14) | 4.624,20 |
| İşsizlik sigortası işçi (%1) | 330,30 |
| Gelir vergisi (istisna) | 0,00 |
| Damga vergisi (istisna) | 0,00 |
| Net ücret | 28.075,50 |
Asgari ücretin üzerindeki maaşlarda mantık aynıdır; tek fark, gelir vergisi ve damga vergisinin asgari ücrete isabet eden kısmı istisna tutulduktan sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmasıdır. Kümülatif matrah arttıkça gelir vergisi de dilim atlayabileceğinden, asgari ücret üstü hesaplamaları her ay için ayrı yapmak gerekir. Bu noktada elle hesap yerine Brüt-Net Maaş Hesaplama aracımızı kullanmak hata payını ortadan kaldırır.
Brüt, Net ve İşverene Maliyet Farkı
Maaş konusunda üç ayrı tutar konuşulur ve bunları birbirine karıştırmak yaygın bir hatadır:
- Brüt ücret: Sözleşmede yazan, kesinti yapılmadan önceki tutar.
- Net ücret: İşçi kesintileri (SGK %14 + işsizlik %1 + gelir vergisi + damga vergisi) düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutar.
- İşverene maliyet: Brüt ücrete ek olarak işveren payı SGK ve işsizlik primlerinin eklenmesiyle bulunan, işletmenin o çalışan için katlandığı toplam yük.
Yani işverene maliyet, çalışanın net maaşının belirgin biçimde üzerindedir; çünkü işveren hem brütü hem de kendi prim payını üstlenir. Bir çalışanın gerçek toplam maliyetini görmek için Personel Maliyeti Hesaplama aracımızı, prim detayları için SGK Prim Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Brütten Nete Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
- Asgari ücret istisnasını unutmak. Asgari ücret ve üzeri tüm ücretlerde, asgari ücrete isabet eden kısım gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır. İstisnayı atlamak vergiyi yüksek gösterir.
- Gelir vergisini her ay sabit varsaymak. Vergi kümülatif matrah üzerinden hesaplanır; dilim atladıkça artar. “Geçen ay neti buydu” varsayımı yıl ortasında yanılır.
- Damga vergisini net üzerinden hesaplamak. Damga vergisi brüt üzerinden, binde 7,59 ile hesaplanır.
- İşçi ve işveren primini karıştırmak. Çalışanın netini yalnızca işçi payı (%14 + %1) etkiler; işveren payı maliyeti etkiler, neti değil.
- Prim tavanını göz ardı etmek. Yüksek ücretlerde prime esas kazanç tavanı devreye girer; tavan üstü kazançtan prim kesilmez.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 asgari ücret net ne kadar?
Doğrulanmış rakamlara göre 2026 asgari ücret brüt 33.030,00 TL, net ise 28.075,50 TL’dir. Aradaki 4.954,50 TL’lik fark, SGK işçi primi (%14) ve işsizlik sigortası işçi payından (%1) oluşur; asgari ücrette gelir ve damga vergisi istisna olduğu için kesilmez.
Aynı brüt maaşta net neden yıl içinde düşüyor?
Gelir vergisi, yıl başından itibaren biriken kümülatif matrah üzerinden artan oranlı hesaplanır. Matrah üst dilime geçtiğinde vergi oranı yükselir; bu da sabit brütlü bir çalışanın net maaşının ilerleyen aylarda azalmasına yol açar.
Asgari ücretin üstünde maaş alanlarda istisna uygulanır mı?
Evet. Asgari ücretin üzerindeki ücretlerde de, asgari ücrete karşılık gelen kısım kadar gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanır; vergi yalnızca bu istisnayı aşan matrah için hesaplanır.
SGK işçi primi ile işveren primi farkı nedir?
İşçi primi (%14) ve işsizlik işçi payı (%1) çalışanın brütünden kesilir ve neti azaltır. İşveren payı primler ise işverenin ayrıca ödediği, çalışanın netini değil işletmeye maliyeti artıran kalemlerdir.
Online net maaş hesaplama aracı güvenilir mi?
Oranlar ve tarife mevzuatla belirli olduğundan, güncel parametrelerle çalışan araçlar güvenilir sonuç verir. Brüt-Net Maaş Hesaplama aracımız SGK, işsizlik, gelir ve damga vergisi kesintilerini birlikte hesaplar. Yine de bağlayıcı bordro için mali müşavir onayı esastır.
Sonuç
Brütten nete geçiş, dört kesintinin doğru sırayla uygulanmasına dayanır: SGK işçi primi %14, işsizlik sigortası işçi payı %1, gelir vergisi (kümülatif matrah ve 2026 dilimleriyle) ve damga vergisi binde 7,59. Asgari ücret ve üzeri ücretlerde asgari ücret istisnasını uygulamak ve gelir vergisini kümülatif hesaplamak, doğru sonucun iki anahtarıdır. Manuel hesap yapan işletmelerde her ay matrah takibi hataya açıktır; bordro yazılımı kullanıldığında bu hesaplamalar kümülatif matrah ve istisnalarla birlikte otomatikleşir.
Harmony ERP’nin insan kaynakları ve bordro modülü, brütten nete hesaplamayı SGK primleri, kümülatif gelir vergisi matrahı ve asgari ücret istisnasıyla birlikte otomatik yürütür; böylece her ay tek tek hesap yapma yükünü ortadan kaldırır. 20+ yıllık kurumsal yazılım tecrübemizle bordro süreçlerinizi işletmenizin gerçek yapısına uygun biçimde kurmanıza yardımcı oluyoruz. Bordro çözümümüzü konuşmak için bizimle iletişime geçin.
İlgili rehberler: Fazla Mesai Hesaplama 2026 · Kıdem Tazminatı Hesaplama 2026 · Personel Maliyeti Hesaplama
İlgili Yazılar
İnsan Kaynakları ve Bordro kategorisinin tümü →HarmonyERP ile İşletmenizi Dönüştürün
Üretim, muhasebe, stok ve satış süreçlerinizi tek platformda yönetin. Demo isteyin, farkı görün.